GHPs (Good Hygiene Practices) คือ หลักเกณฑ์สุขลักษณะที่ดีในการผลิตอาหาร เป็นระบบพื้นฐานด้านความปลอดภัยอาหาร ที่มุ่งควบคุมความสะอาด สุขอนามัย และสภาพแวดล้อมในการผลิตเพื่อป้องกันอันตรายที่มีโอกาสปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์ 👉 ถือเป็น “รากฐาน” ของระบบความปลอดภัยอาหารทั้งหมด
🔸 GHPs ข้อกำหนดครอบคลุมเรื่องอะไรบ้าง
บทนำและการควบคุมอันตรายในอาหาร ซึ่งครอบคลุมการอธิบายถึงความสำคัญของ GHP และอันตรายในอาหารทั้งอันตรายทางกายภาพ อันตรายชีวภาพ และอันตรายเคมี รวมถึงสารก่อภูมิแพ้
- การผลิตขั้นต้น การจัดการสภาพแวดล้อม การผลิต การจัดการสุขลักษณะของแหล่งการผลิต เช่น แปลงเพาะปลูก แหล่งเลี้ยงสัตว์ และการป้องกันสิ่งปนเปื้อนก่อนนำเข้าโรงงาน
- ออกแบบสิ่งอำนวยความสะดวกและอุปกรณ์ การเลือกทำเลที่ตั้ง ออกแบบโครงสร้าง และเครื่องมือเครื่องจักร อุปกรณ์ให้เหมาะสมและถูกสุขลักษณะ รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวก เช่น อ่างล้างมือ ห้องส้วม แสงสว่าง เป็นต้น
- การฝึกอบรมและความสามารถ กำหนดให้มีการฝึกอบรมเพื่อให้พนักงานมีความเข้าใจเกี่ยวกับสุขลักษณะอาหารอย่างเพียงพอ เพื่อให้ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องและถูกสุขลักษณะ
- การบำรุงรักษา การทำความสะอาด และควบคุมสัตว์นำโรค ครอบคลุมการบำรุงรักษาอาคารและเครื่องจักร การทำความสะอาดและการฆ่าเชื้อการจัดการและป้องกันสัตว์พาหะนำโรค และการบริหารจัดการของเสียไม่ให้สะสมเป็นแหล่งอาหารแก่สัตว์พาหะได้
- สุขลักษณะส่วนบุคคล ครอบคลุมสุขลักษณะภายนอกที่จะเข้าพื้นที่การผลิตและจัดเก็บโดยมีการตรวจสุขภาพของพนักงาน การแต่งกาย การรักษาความสะอาดส่วนบุคคลและข้อห้ามข้อปฏิบัติด้านสุขลักษณะ
- การควบคุมการปฏิบัติงาน เป็นข้อกำหนดเกี่ยวกับการจัดการวัตถุดิบ และส่วนผสม การผลิต การแปรรูป การจัดจำหน่ายโดยตรวจเฝ้าระวัง และทบทวนระบบการควบคุมที่มีประสิทธิผล
- ข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์และการสร้างความตระหนักรู้ให้ผู้บริโภค เป็นแนวทางให้ข้อมูลที่เพียงพอแก่ผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคดูแลผู้บริโภคให้เป็นไปตามกฎหมายครอบคลุมการระบุรุ่นการผลิต รวมถึงการระบุสารก่อภูมิแพ้อยู่ในอาหาร
- การขนส่ง มีการกำหนดแนวทางป้องกันอาหารจากความเสียหาย เสื่อมเสีย และการปนเปื้อนจากการขนส่งที่ไม่เหมาะสม อาจเกิดปนเปื้อนข้ามทำให้อาหารไม่เหมาะสมสำหรับการบริโภค
🔹 โรงงานหรือรัฐวิสาหกิจ “ต้องมีไหม” 👉 คำตอบคือ ควรมี และหลายกรณี “ต้องมี”
โรงงานผลิตอาหาร
กฎหมายอาหารกำหนดให้สถานที่ผลิตต้องมีสุขลักษณะที่ดี
GHPs คือสิ่งที่ผู้ตรวจ (อย., กรมวิชาการเกษตร, กรมปศุสัตว์ ฯลฯ) ใช้เป็นเกณฑ์หลัก
หากต้องการส่งออก → แทบทุกประเทศบังคับ
รัฐวิสาหกิจ
หากมีการผลิต / แปรรูป / บริการอาหาร
ต้องปฏิบัติตามกฎหมายอาหารเช่นเดียวกับเอกชน
หน่วยงานตรวจมักคาดหวังมาตรฐานที่ สูงและเป็นแบบอย่าง
